હિંદુ ધર્મમાં નવરાત્રિનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્ત્વ છે. એક વર્ષમાં કુલ ચાર નવરાત્રિ આવે છે. તેમાં ચૈત્ર અને શારદીય નવરાત્રિ ઉપરાંત બે ગુપ્ત નવરાત્રિનો સમાવેશ થાય છે. શારદીય નવરાત્રિની શરૂઆત આસો મહિનાના શુક્લ પક્ષની પ્રતિપદા તિથિથી થાય છે. આ નવ દિવસ દરમિયાન માતા દુર્ગા અને તેમનાં નવ સ્વરૂપોની વિધિપૂર્વક પૂજા કરવામાં આવે છે.

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, નવરાત્રિ શરૂ થાય તે પહેલાં ઘરની સાથે પૂજાસ્થળની પણ સારી રીતે સફાઈ કરવી જોઈએ. એવું માનવામાં આવે છે કે સ્વચ્છ ઘર અને પવિત્ર વાતાવરણમાં પૂજા કરવાથી સકારાત્મકતા જળવાઈ રહે છે. તેથી નવરાત્રિ પહેલાં પૂજાઘરમાંથી જૂની, તૂટેલી અને બિનઉપયોગી વસ્તુઓ દૂર કરવી શુભ માનવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ કે નવરાત્રિ પહેલાં પૂજાઘરમાંથી કઈ વસ્તુઓ દૂર કરવી જોઈએ.

ક્યારથી શરૂ થશે શારદીય નવરાત્રિ 2026?

દ્રિક પંચાંગ અનુસાર, આસો મહિનાના શુક્લ પક્ષની પ્રતિપદા તિથિ 10 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાત્રે 9 વાગ્યે 19 મિનિટે શરૂ થશે અને 11 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાત્રે 9 વાગ્યે 30 મિનિટે પૂર્ણ થશે. ઉદયા તિથિની ગણતરી પ્રમાણે, શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ 11 ઓક્ટોબર 2026થી થશે.

ખંડિત મૂર્તિઓ અને જૂની તસવીરો

ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, પૂજાઘરમાં દેવી-દેવતાઓની તૂટેલી કે ખંડિત મૂર્તિઓ અને તસવીરો રાખવાનું ટાળવું જોઈએ. નવરાત્રિ પહેલાં આવી વસ્તુઓને આદરપૂર્વક પૂજાસ્થળેથી દૂર કરો. ત્યારબાદ સ્થાનિક ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર તેમનો યોગ્ય નિકાલ કરો.

જૂનાં અને સુકાઈ ગયેલાં ફૂલો

પૂજા દરમિયાન ચઢાવવામાં આવતાં ફૂલો અને હાર થોડા સમય પછી સુકાઈ જાય છે. તેથી તેમને લાંબા સમય સુધી મંદિરમાં રાખવા જોઈએ નહીં. પૂજાઘરની સફાઈ કરતી વખતે જૂનાં ફૂલો અને હાર દૂર કરો, જેથી પૂજાસ્થળ સ્વચ્છ રહે.

જૂની અને બિનઉપયોગી પૂજાસામગ્રી

જો પૂજાઘરમાં લાંબા સમયથી ન વપરાતી અથવા ખરાબ થઈ ગયેલી વસ્તુઓ હોય, તો તેને દૂર કરો. જૂના કલાવા, વપરાઈ ગયેલી અગરબત્તીઓ અને અન્ય બિનઉપયોગી સામગ્રીને યોગ્ય રીતે અલગ કરો.

જૂની ચૂંદડી અને વસ્ત્રો

નવરાત્રિ દરમિયાન માતાજીને નવી ચૂંદડી, વસ્ત્રો અને આભૂષણ અર્પણ કરવાની પરંપરા છે. જો પૂજાઘરમાં રાખેલી ચૂંદડી કે વસ્ત્રો ખૂબ જૂનાં, ગંદાં અથવા ખરાબ થઈ ગયાં હોય, તો તેમને આદરપૂર્વક બદલો. સારી સ્થિતિમાં હોય તેવાં વસ્ત્રોને ધોઈને ફરીથી ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે.

તૂટેલા દીવા

નવરાત્રિ પહેલાં પૂજાઘરમાંથી તૂટેલા અથવા તિરાડ પડેલા દીવા દૂર કરો. પૂજા અને આરતી માટે સ્વચ્છ તથા સારી સ્થિતિમાં હોય તેવા દીવાનો ઉપયોગ કરો. માટીના દીવા તૂટેલા હોય તો તેને પણ અલગ રાખો.

તૂટેલી પૂજાની વસ્તુઓ

જો પૂજાઘરમાં થાળી, કળશ, ઘંટડી અથવા અન્ય કોઈ વસ્તુ તૂટી ગઈ હોય, તો તેને તપાસીને યોગ્ય રીતે અલગ કરો. શક્ય હોય તો તેની મરામત કરાવો અથવા પરંપરા અનુસાર તેનો નિકાલ કરો. ફાટેલાં ધાર્મિક પુસ્તકોને પણ આદરપૂર્વક સાચવવા અથવા યોગ્ય રીતે બદલવા જોઈએ.

નવરાત્રિ પહેલાં પૂજાઘરની સફાઈ કરો

નવરાત્રિ શરૂ થાય તે પહેલાં પૂજાઘર, પૂજાની ચોકી, દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિઓ અને અન્ય સામગ્રીને સારી રીતે સાફ કરો. ત્યારબાદ પૂજાસ્થળને ફૂલો, તોરણ અને અન્ય શણગારથી સજાવી શકાય છે.

આ પણ વાંચો: Sarva Pitru Amavasya 2026: સર્વપિતૃ અમાસ પિંડદાન, દાન અને ભોજન સાથે જોડાયેલી મહત્ત્વની પરંપરાઓ

(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)