RBIની મોનેટરી પોલિસી કમિટીની ત્રણ દિવસીય બેઠક આજે એટલે કે 5 ઑક્ટોબરથી શરૂ થશે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ વખતે રિઝર્વ બેંક રેપો રેટમાં 0.25%નો વધારો કરી શકે છે. જો આવું થાય છે, તો ફેબ્રુઆરી 2023 પછી રેપો રેટમાં થનારો આ પ્રથમ વધારો હશે, જેના કારણે રેપો રેટ 5.25%થી વધીને 5.50% થઈ જશે. આ

બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણયો વિશેની માહિતી 7 ઑક્ટોબરે RBIના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રા આપશે. 2025માં 1.25%ના ઘટાડા બાદ સતત 4 બેઠકોમાં દર સ્થિર રહ્યા રિઝર્વ બેંકે વર્ષ 2025માં 4 વખત રેપો રેટમાં કુલ 1.25%નો ઘટાડો કર્યો હતો. જેના કારણે રેપો રેટ 6.50%થી ઘટીને 5.25% થઈ ગયો હતો. જ્યારે 2026માં અત્યાર સુધી યોજાયેલી ચાર બેઠકોમાં રેપો રેટમાં

કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. તહેવારી સિઝનમાં ગ્રાહકોના ખિસ્સા અને લોન પર પડશે અસર ઓક્ટોબરની આ બેઠક દેશની પીક ફેસ્ટિવ સિઝન દરમિયાન યોજાઈ રહી છે. આ દરમિયાન ઓટોમોબાઇલ્સ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને હાઉસિંગ સેગમેન્ટમાં ક્રેડિટ એટલે કે લોનની માગ વધુ રહે છે. જો RBI રેપો રેટમાં 0.25%નો વધારો કરે છે, તો બેંકોના એક્સટર્નલ બેન્ચમાર્ક લેન્ડિંગ રેટ્સ

(EBLR) તરત જ વધી જશે. તેનાથી નવી લોન મોંઘી થઈ જશે અને હાલની હોમ લોન તથા ઓટો લોનના ગ્રાહકોની EMI વધી શકે છે, જે તહેવારી સિઝનમાં ગ્રાહક માગને અસર કરી શકે છે. રેપો રેટ શું છે અને તેનો તમારા સાથે શું સંબંધ છે? રિઝર્વ બેંક રેપો રેટમાં વધારો અને ઘટાડો શા માટે કરે છે?

રેપો રેટ મોંઘવારી સામે લડવાનું સાધન છે. જ્યારે મોંઘવારી વધારે હોય છે, ત્યારે સેન્ટ્રલ બેંક તેને વધારીને અર્થવ્યવસ્થામાં નાણાંનો પ્રવાહ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરે છે. પોલિસી રેટ વધારે હશે તો બેંકોને સેન્ટ્રલ બેંક પાસેથી મળતું ધિરાણ મોંઘું થશે. તેના બદલામાં બેંકો ગ્રાહકો માટે લોન મોંઘી કરી દે છે. તેનાથી અર્થવ્યવસ્થામાં નાણાંનો પ્રવાહ ઘટે છે. નાણાંનો

પ્રવાહ ઘટવાથી માંગ ઘટે છે અને મોંઘવારી ઓછી થાય છે. જ્યારે અર્થવ્યવસ્થા ખરાબ સમયમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે પુનઃપ્રાપ્તિ માટે નાણાંનો પ્રવાહ વધારવાની જરૂર પડે છે. આવી સ્થિતિમાં સેન્ટ્રલ બેંક પોલિસી રેટ ઘટાડી દે છે. તેનાથી બેંકોને સેન્ટ્રલ બેંક પાસેથી મળતું ધિરાણ સસ્તું થઈ જાય છે અને ગ્રાહકોને પણ સસ્તા દરે લોન મળે છે.