હિંદુ ધર્મમાં નવરાત્રિને માતા દુર્ગાની આરાધના માટેનું વિશેષ પર્વ માનવામાં આવે છે. આ નવ દિવસ દરમિયાન ભક્તો માતા દુર્ગાના વિવિધ સ્વરૂપોની પૂજા-અર્ચના કરે છે. ઘણા લોકો પોતાના ઘરમાં કળશ સ્થાપના સાથે માતાની ચોકી પણ સજાવે છે. કેટલાક ઘરોમાં નવરાત્રિના સમગ્ર સમય દરમિયાન અખંડ જ્યોત પ્રગટાવીને નિયમિત રીતે માતાની પૂજા કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ઘરમાં શ્રદ્ધાપૂર્વક માતાની ચોકી સ્થાપિત કરવાથી સુખ-સમૃદ્ધિ અને સકારાત્મક વાતાવરણ જળવાઈ રહે છે.

વર્ષ 2026માં શારદીય નવરાત્રિની શરૂઆત 11 ઓક્ટોબર, રવિવારથી થશે. નવ દિવસ સુધી માતા દુર્ગાના વિવિધ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવશે અને 20 ઓક્ટોબર, મંગળવારે વિજયાદશમી એટલે કે દશેરા સાથે નવરાત્રિ પર્વનું સમાપન થશે.

માતાની ચોકી કઈ દિશામાં સ્થાપિત કરવી?

ધાર્મિક માન્યતાઓ અને વાસ્તુ અનુસાર માતાની ચોકી માટે ઘરની ઈશાન દિશા એટલે કે ઉત્તર-પૂર્વ દિશાને શુભ માનવામાં આવે છે. જો આ દિશામાં પૂજાની વ્યવસ્થા કરવી શક્ય ન હોય તો ઉત્તર અથવા પૂર્વ દિશામાં પણ પૂજા સ્થળ બનાવી શકાય છે.

ચોકી એવી જગ્યાએ સ્થાપિત કરવી યોગ્ય માનવામાં આવે છે જ્યાં પૂજા કરતી વખતે ભક્તનું મુખ પૂર્વ અથવા ઉત્તર દિશા તરફ રહે. પૂજા સ્થળ સ્વચ્છ, શાંત અને વ્યવસ્થિત હોવું જોઈએ, જેથી ત્યાં શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણમાં માતાની આરાધના કરી શકાય.

ચોકી સ્થાપિત કરતા પહેલાં સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખો

માતાની ચોકી સ્થાપિત કરતા પહેલાં પૂજાની જગ્યાની સારી રીતે સફાઈ કરવી જોઈએ. ચોકી પર સ્વચ્છ કપડું પાથરીને તેના ઉપર માતા દુર્ગાની તસવીર અથવા મૂર્તિ સ્થાપિત કરી શકાય છે. ઘણા ઘરોમાં ચોકી પર લાલ અથવા પીળા રંગનું કપડું પાથરવાની પરંપરા પણ જોવા મળે છે.

ગંદી જગ્યાએ માતાની ચોકી ન રાખો

માતાની ચોકી માટે પસંદ કરેલી જગ્યા સ્વચ્છ હોવી જરૂરી છે. પૂજા સ્થળની આસપાસ જૂતાં-ચપ્પલ, કચરો અથવા બિનજરૂરી સામાન રાખવાનું ટાળવું જોઈએ. પૂજા સ્થળને નિયમિત રીતે સ્વચ્છ રાખવું જોઈએ.

તૂટેલી મૂર્તિ કે પૂજા સામગ્રી ન રાખો

માતાની ચોકી પર તૂટેલી મૂર્તિ, ખંડિત તસવીર અથવા ખરાબ થયેલી પૂજા સામગ્રી રાખવાનું ટાળવું જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર પૂજામાં સ્વચ્છ અને યોગ્ય સ્થિતિમાં રહેલી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવો શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

અખંડ જ્યોત રાખતી વખતે સાવચેતી રાખો

જો નવરાત્રિ દરમિયાન અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવામાં આવે તો તેને સુરક્ષિત અને સ્થિર જગ્યાએ રાખવી જોઈએ. જ્યોતની આસપાસ એવી વસ્તુઓ ન રાખવી જોઈએ જે સરળતાથી આગ પકડી શકે. ખાસ કરીને બાળકો અને પાળતુ પ્રાણીઓથી પણ જ્યોતને સુરક્ષિત રાખવી જરૂરી છે.

આવન-જાવનની જગ્યાએ ચોકી ન રાખો

માતાની ચોકી એવી જગ્યાએ ન રાખવી જોઈએ જ્યાં સતત લોકોની અવરજવર રહેતી હોય. આવી જગ્યાએ ચોકી રાખવાથી પૂજામાં વિક્ષેપ પડી શકે છે અને પૂજા સામગ્રી પણ અસ્તવ્યસ્ત થઈ શકે છે.

પૂજા સ્થળે વાસી ફૂલ ન રાખો

માતાની પૂજામાં તાજા ફૂલોનો ઉપયોગ કરવો શુભ માનવામાં આવે છે. પૂજા સ્થળ પર રાખવામાં આવેલા જૂના અથવા કરમાયેલા ફૂલોને સમયસર હટાવી દેવા જોઈએ. પૂજા સ્થળને સ્વચ્છ અને સુગંધિત રાખવાથી ધાર્મિક વાતાવરણ પણ જળવાઈ રહે છે.

આ તમામ બાબતો ધાર્મિક અને વાસ્તુ માન્યતાઓ પર આધારિત છે. નવરાત્રિ દરમિયાન પૂજા કરતી વખતે શ્રદ્ધા સાથે સ્વચ્છતા અને અગ્નિ સલામતીનું ધ્યાન રાખવું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે.

આ પણ વાંચો: Shukraditya Rajyoga :સૂર્ય-શુક્રની યુતિથી બનશે શુક્રાદિત્ય રાજયોગ, તુલા રાશિમાં ગ્રહોની યુતિ

(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)